Kultura

Elementem kultury danego narodu jest kapitał społeczny. To on sprawia, że społeczeństwo nie jest zbiorowością nieufających sobie i zawistnych wobec siebie ludzi, ale wspólnotą osiągającą cele.

Social capital is an element of the culture of a given nation. It is it what makes society not a collection of people who distrust and envy each other, but a community that achieves goals.

Pojęcie to dla szerokiego grona odbiorców jest nowym i nieoczywistym. Termin kapitał wywodzi się z pola ekonomii i finansów, a większość z nas kojarzy go z zasobem, który pozwala na działalność gospodarczą i wypracowywanie zysku. Kapitał społeczny także nie istnieje bezcelowo. Celem jego istnienia jest spajanie ludzi we wspólnotę i ułatwianie im wspólnego osiągania rozwojowych celów gospodarczo-społecznych, tak aby mogli osiągać zysk na różnych poziomach, czyli zarówno przedsiębiorstwa, jak i organizacji społecznej, w świecie lokalnym, regionalnym, całego państwa oraz w wymiarze globalnym.

Kapitał społeczny jest współcześnie pojęciem także z pola międzynarodowej rywalizacji gospodarczej ponieważ jest źródłem przewag gospodarczych jednych narodów nad innymi oraz wybranych przedsiębiorstw nad pozostałymi. Opierając się na kapitale społecznym naród buduje swój dobrobyt, a przedsiębiorstwo przewagi konkurencyjne.

Kapitał społeczny na poziomie narodu i jego kultury to konglomerat łączący:

• normy wzajemności, takie jak uczciwość, wiarygodność, lojalność, uczynność, solidarność, współpracę;
• zaufanie społeczne, zarówno międzyludzkie spajające i łączące, jak i zaufanie instytucjonalne (do państwa i instytucji publicznych i politycznych) oraz zaufanie gospodarcze (do krajowych przedsiębiorstw i ich produktów);
• zaangażowanie obywatelskie, czyli sieci społecznych powiązań, działanie w organizacjach społecznych, gotowość do wyrzeczeń dla dobra wspólnego (w tym płacenie podatków), uczestnictwo w wyborach;
• patriotyzm, w tym patriotyzm narodowy, lokalny, zakładowy, patriotyzm gospodarczy (konsumencki, pracowniczy, inwestorski), a także patriotyzm gospodarczy państwa, czyli instytucji publicznych i osób piastujących funkcje publiczne.

Warto zrozumieć kapitał społeczny dogłębnie, dlatego zapraszam do lektury poniższego raportu:

Obłąkowska Katarzyna i Bartoszewicz Artur (2023). Wybrakowany potencjał. Deficyty w polskim kapitale społecznym i patriotyzmie gospodarczym, Nowy Sącz: Fundacja Pomyśl o przyszłości.

,   Katarzyna Obłąkowska